Lagènda Situ Bagendit – Wasunda

Foto: garutexpress.com

Zaman baheula di daerah Banyuresmi, Garut aya hiji awèwè nu kasohor kabeungharanana, salian ti beunghar manèhna ogè kasohor ku geulisna. Imahna gedong, sasatoana loba, sagala aya, naon waè nu dipikahayang bisa gampang kacumponan. 

Kabèh warga geus nyaho kana pasifatan awèwè èta, tiap naon nu dipikamilik di pamer-pamer keun ka batur.  Leheung lamun nu ningalina jelema aya, rata-rata tatanggana jalma nu hirupna pas-pasan. Kaluar ti imah ranggeum pisan emas na, cincin, kalung, anting, gengge, jeung gelang ranggem dina lengeuna.

“Aduh nyai meni resep èta seeur kitu emasna. Cik ibi nyunkeun hiji.” Ceuk salah sahiji tatanggana nu ningali manèhanana keu leumpang.

“Ngeunah waè, damel atuh bi. Ieu mah nu abi.” Jawab manèhna bari tuluy leumpang.

“teu bisa mèrè mah cik atuh sing sopan kanu kolot tèh,” Tatanggana ngadumel.

Awèwè èta ngondang sakabèh tantanggana ka imahna,sagala parabotan ditèmbong-tèmbongkeun sawarèh aya nu muji sawarèh deui ngaromongkuen ditukang. Singhorèng ngondang ka imah na tèh ngan saukur rèk nyombongkeun diri, nyombongkeun harta banda na wungkul. 

Dina hiji mangsa aya salah sahiji tantanggana anu keur ripuh sabab anakna keur katarajang panyakit nu parah butuh biaya loba jang ngubaranana. Bingung kudu nginjeum duit kamana. Ras tatanggana inget ka awèwè èta, sugan bisa mantuan nginjemkeun duit.

Nepi di buruan imah awèwè èta dicegat ku pagawèna , ditatanya aya kaperluan naon. Tatanggana nyebutkeun naon nu jadi tujuan manèhna datang. Pagawè na  nyebutkeun yèn awèwè èta embung manggihan jalma nu teu mampu. Ngadèngè ribut diharepeun imahna awèwè èta kaluar terus nanya tatanggana. Ngadèngè naon nu geus dicaritakeun awèwè èta nolak mèrèbantuan ka tatanggana, padahal duit nu dipikabutuh ku tatanggana teu sapersen persena acan tinu harta na nu rèa.

Tatanggana tuluy balik nyeri hatè. Saprak tidinya sakabèh tantangga na nyebut awèwè èta Nyi Endit, atawa Nyai pedit kusabab pedit embung mèrè bantuan ka jalma nu keur ripuh.

Teu kungsi lila ti kajadian èta, aya deui hiji bara maèn  datang ka imahna , Ku Nyi Endit tetep teu dibantuan, kalah tuluy diusir ti imahna. 

Bara Maèn èta ngadoa ka Gusti sangkan Nyi Endit di bèrèbalesan kulantaran kalakuanan nu gorèng. Teu lila aya caah gede, cai na bah nepikeun ngalelepkeun sakabèh harta nu dipikaboga ku Nyi Endit, Cai beuki dieu beuki naèk nepikeun imahna nyi Endit nu gedong ngilu teleum, Nyi Endit gogorowkan mènta tulung. Manehna tikerelep. Ceuk beja saeengges manèhna tikerelep awakna jadi lèntah kulantaran kaluakanana. 

Hikmahna Lamun jadi jelema ulah sok adigung jeung pedit , kudu jadi jelma nu bisa mère mangfaat jang batur. 

Editor : Muhamad Hasanudin